कोणत्याही चांगल्या गोष्टीचा वापर जर चुकीच्या पद्धतीने केला, तर त्याचे फायदे मिळण्याऐवजी तोटाच जास्त होतो.
मुंबई : आयुर्वेद असो वा आधुनिक विज्ञान, तांब्याच्या भांड्यातील पाणी पिण्याचे अनेक फायदे सांगितले जातात. तांब्यामध्ये ‘ओलिगोडायनॅमिक’ (Oligodynamic) गुणधर्म असतात, जे पाण्यातील जंतूंचा नाश करतात आणि शरीराची पचनसंस्था सुधारण्यास मदत करतात. पण, कोणत्याही चांगल्या गोष्टीचा वापर जर चुकीच्या पद्धतीने केला, तर त्याचे फायदे मिळण्याऐवजी तोटाच जास्त होतो.
अनेकांना सवय असते की सकाळी उठल्या उठल्या तांब्याच्या पेल्यातून पाणी प्यायचे. पण तुम्हाला माहिती आहे का? जर तुम्ही तांब्याच्या भांड्यातील पाणी काही विशिष्ट खाद्यपदार्थांसोबत किंवा चुकीच्या वेळी प्यायले, तर ते शरीरात ‘कॉपर पॉयझनिंग’ (Copper Poisoning) निर्माण करू शकते. म्हणजेच, ते शरीरासाठी विषासारखे काम करू शकते.
चला जाणून घेऊया, तांब्याच्या भांड्यातील पाण्यासोबत कोणत्या 3 गोष्टी चुकूनही करू नयेत.
1. लिंबू आणि आंबट फळे (Citrus Fruits)
तांब्याच्या भांड्यात लिंबू पाणी बनवणे किंवा तांब्याच्या भांड्यातील पाणी प्यायल्यानंतर लगेच लिंबू, संत्री किंवा मोसंबी यांसारखी आंबट फळे खाणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकते.
कारण तांब्याचा आणि आंबट पदार्थांमधील ‘ऍसिड’चा (Citric Acid) रासायनिक संयोग होतो. या प्रक्रियेमुळे पाण्यात विषारी घटक तयार होतात, ज्यामुळे पोटदुखी, उलट्या, गॅस आणि फूड पॉयझनिंगचा त्रास होऊ शकतो.
2. दही आणि दुग्धजन्य पदार्थ (Dairy Products)
तांब्याच्या भांड्यात कधीही दही लावू नका किंवा तांब्यातील पाणी प्यायल्यानंतर लगेच दही, ताक किंवा दुधाचे पदार्थ घेऊ नका.
कारण दह्यामध्ये लॅक्टिक ऍसिड असते. जेव्हा हे ऍसिड तांब्याच्या संपर्कात येते, तेव्हा ते तांब्यासोबत प्रक्रिया करून ‘कॉपर सल्फेट’ तयार करते. हे शरीरासाठी घातक असून यामुळे यकृताचे (Liver) आजार उद्भवू शकतात.
3. रिकाम्या पोटी चहा किंवा कॉफीसोबत
काही लोक सकाळी तांब्यातील पाणी पितात आणि त्यानंतर लगेच चहा किंवा कॉफी घेतात, हे टाळलं पाहिजे.
कारण चहा-कॉफीमधील कॅफिन आणि तांब्यातील खनिजे यांचा संयोग झाल्यामुळे शरीरातील पित्त (Acidity) प्रचंड वाढते. यामुळे छातीत जळजळ आणि पचनाच्या गंभीर समस्या निर्माण होतात.
तांब्याच्या वापराबाबत आयुर्वेद काय सांगते, हे पाहणे महत्त्वाचे आहे:
“ताम्रपात्रे तु यत्तोयं सिक्तं भवति चोच्छ्रितम्। तत्पिबेत्प्रातरुत्थाय न चान्यत्किञ्चिदाचरेत्॥” अष्टांग हृदय (प्राचीन आयुर्वेदिक ग्रंथ) (अर्थ: तांब्याच्या पात्रात साठवलेले पाणी सकाळी उठल्यावर प्यावे, परंतु ते पिताना इतर कोणत्याही विरुद्ध पदार्थांचे सेवन करू नये, तरच ते अमृतासमान ठरते.)
