आजकाल प्रवासात, ऑफिसमध्ये किंवा घराबाहेर असताना बाटलीबंद पाणी (Bottle Water) पिण्याची सवय अनेकांना आहे. मात्र अनेकांच्या मनात एक प्रश्न असतो—पाण्यालाही एक्सपायरी डेट असते का? आणि बाटलीवर दिलेली तारीख संपल्यानंतर ते पाणी पिणे सुरक्षित असते का?
तज्ज्ञांच्या मते, पाणी स्वतः खराब होत नाही. पाण्याला अन्नासारखी एक्सपायरी नसते, कारण त्यात सूक्ष्मजंतूंना वाढण्यासाठी आवश्यक घटक नसतात. पण पाणी ज्या प्लास्टिकच्या बाटलीत साठवलेले असते, त्या बाटलीमुळे त्याच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो. म्हणूनच बहुतेक कंपन्या बाटलीबंद पाण्यावर साधारणतः १ ते २ वर्षांची “Best Before” तारीख छापतात.
तज्ज्ञ सांगतात की बंद बाटलीतील पाणी योग्य प्रकारे साठवले असेल तर ते बराच काळ सुरक्षित राहू शकते. परंतु सूर्यप्रकाश, उष्णता किंवा चुकीच्या साठवणुकीमुळे प्लास्टिकमधील काही रसायने पाण्यात मिसळू शकतात आणि त्याचा स्वाद व गुणवत्ता बदलू शकते.
एकदा बाटली उघडली की परिस्थिती बदलते. उघडलेल्या बाटलीत तोंड लावल्यामुळे किंवा बाहेरील हवेमुळे बॅक्टेरिया वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे तज्ज्ञांच्या मते उघडलेले बाटलीबंद पाणी १ ते ३ दिवसांच्या आत पिणे अधिक सुरक्षित मानले जाते.
तसेच, बाटलीबंद पाणी गरम ठिकाणी—उदा. कारमध्ये, उन्हात किंवा उष्ण वातावरणात—दीर्घकाळ ठेवणे टाळावे. उष्णतेमुळे प्लास्टिकमधून सूक्ष्म प्लास्टिक कण किंवा रसायने पाण्यात मिसळण्याची शक्यता वाढते, ज्यामुळे आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो.
पाणी सुरक्षित ठेवण्यासाठी काही टिप्स:
- बाटलीबंद पाणी नेहमी थंड आणि सावलीत ठेवा.
- उघडलेली बाटली जास्त दिवस ठेवू नका.
- पाण्याचा वास, रंग किंवा चव बदलली असेल तर ते पाणी पिणे टाळा.
- शक्य असल्यास दीर्घकाळासाठी काच किंवा स्टीलच्या बाटल्या वापरणे अधिक सुरक्षित मानले जाते.
एकंदरीत, पाणी स्वतः खराब होत नसले तरी त्याची बाटली, साठवणूक पद्धत आणि कालावधी यावर त्याची सुरक्षितता अवलंबून असते. त्यामुळे बाटलीवर दिलेल्या तारखेकडे दुर्लक्ष न करता योग्य साठवणूक आणि वेळेत वापर करणे महत्त्वाचे आहे.